I. Murat
3. Osmanlı Padişahı
Lakapları:	Hüdavendihar Şehit
Tam Adı:	Gazi Sultan I. Murat Han, Murat bin Orhan
Hüküm Süresi:	1362 – 28 Haziran 1389 (27 Sene)
Sonra Gelen:	I. Bayezid
Biyografi
Eş(ler)i:	Gülçiçek Hatun Tamara Hatun Fûl-Dâne Hâtûn
Çocukları:	Yıldırım Bayezid Yahşi Bey Yakup Çelebi Savcı Bey Şehzade İbrahim Nefise Hatun Sultan Hatun
Babası:	Orhan Gazi
Annesi:	Nilüfer Hatun
Doğum:	29 Haziran 1326 Söğüt
Ölüm:	28 Haziran 1389 (62 yaşında) Kosova
Defin:	Bursa
Dini:	İslam
İmza:
Murat Hüdavendigar
Murat Hüdavendigar
Sultan I. Murat
Sultan I. Murat
I. Murat Han
I. Murat Han
Sultan I. Murat Türbesi
Kosova’nın başkenti Priştine yakınlarındaki Sultan I. Murat Türbesi ve civarı (2006)
I. Murat'ın Kosova'daki Türbesi
I. Murat'ın Kosova'daki türbesi
I. Murat Devri Osmanlı Devleti Sınırları
I. Murat devrinde Osmanlı Devleti sınırları

 I. Murat, Murat-ı Hüdavendigâr veya Gazi Hünkar, Osmanlı Devleti’nin üçüncü padişahı. Babası Orhan Gazi, annesi Nilüfer Hatun'dur. Babası Orhan Gazi döneminde 95.000 km² olan devlet toprakları onun döneminde yaklaşık 500.000 km² kadar genişlemiştir.

 "Hükümdar", "bey" anlamına gelen hüdavendigar unvanı verilmiştir. Tuğrası Sultan Murat bin Orhan olarak istiflenmiştir. Bazı kitabelerde Meliku'l-Adil İl Gazi es-Sultan Giyasu'd-Dünya ve'd-Din şanı ile anılmıştır. Adına kesilmiş olan gümüş ve bakır sikkelerde ve bazı diğer kitabelerde Murat bin Orhan el-Melik, el-Adil, es Sultanü'l Gaalib ad ve unvanları kullanılmıştır. Bazı kaynaklara göre, bu Osmanlıların İlhanlılara olan bağımlılığının sona erdiğini göstermektedir. Böylece Sultan unvanı ilk kez I. Murat zamanında kullanılmıştır. Batı kaynaklarında Amourad I olarak anılmaktadır.

 Şehzadeliği döneminde Edirne'yi alarak Balkanlara geçmiştir ve Balkanlarda fetihler yapmaya başlayarak Osmanlı Devleti'nin sınırlarını genişletmiştir. Kırkın üzerinde savaşı yönettiği ve hiç yenilmediği çeşitli kaynaklarda söylenmektedir. I. Kosova Savaşı'ndan sonra savaş alanını gezerken bir Sırp askeri olan Milos Obilic tarafından hançerlenerek öldürüldü.

Padişahlık Öncesi(top)

 Şehzadelik yılları hakkında elimizde hiç bilgi bulunmamaktadır. Annesi Rum asıllı Yarhisar tekfurunun kızı olduğu için, bundan ne kadar etkilendiği, örneğin Rumca bilip bilmediği meçhuldür. Çocukluğu ve gençliğinde İznik ve Bursa'da medreseler açıldığı bilinmekle beraber I. Murat'ın bu kurumlarda veya bunlarda bulunan değerli hocalardan İslamî eğitim görüp görmediği; yahutta babası ve dedesi gibi geleneksel Türkmen eğitimi mi gördüğü bilinmemektedir.

Saltanatı(top)

 1362'de Orhan Bey ölünce, kendisi Rumeli'de bir muharebe ortamında iken, Bursa ahilerinin kararıyla, hükümdar ilan edilmiş ve Bursa'ya çağrılmıştır. Murat Bey tahtına geçtikten hemen sonra Aşıkpaşazade'nin deyişiyle kendi vilayetinden ve Karesi'den eyi leşker cem edip hemen Rumeli'ye dönme hazırlığı yapmaya başlamıştır.

 

 Fakat komşu devletler ve diğer düşmanlar bu hükümdar değişikliğinden faydalanmak için hemen harekete geçmişlerdir. Bizanslılar Çorlu, Burgaz ve Malkara'yı geri almışlardır. Kısa bir zaman önce Osmanlılara katılmış olan Ankara'nın Ahileri şehirlerinden Osmanlı kale muhafızlarını kovmuşlardır. Büyük şehzade İbrahim ayaklanmıştır. Bizanslılar, anne tarafından VI. Yannis Kantakuzenos'un torunu olan ve imparator V. Yannis Palaiologos'un kızıyla nişanlı olan küçük şehzade Halil'i kışkırtarak ağabeyinin hükümdarlığını kabul etmemesine neden olmuşlardır. Karamanoğulları da Osmanlılara hücum için ordusunu hazırlamaktaydı.

 Murat Bey önce deneyimli komutanlar, ulema mensupları ve diğer ileri gelenler ile bir görüşme yapmış ve bu sorunların hepsine o yıl çare bulmuştur. Önce Ankara'ya hücum edip kaleyi ve şehri eline geçirmiş ve bozguncuları elimine etmiştir. Sonra Sultan Höyüğü (Eskişehir) almış ve Bursa'ya dönüp biraz daha savaş hazırlığı yapıp yapamadan Karamanoğulları üzerine yönelmiştir. Tarihçi Şükrullah'ın deyimiyle

 "Karaman Beyi de ileri gelip iki ordu karşılaştılar... Kargılar kırıldı, kılıçlar çentik çentik, kalkanlar paramparça oldu. Kişiler güz yaprağı gibi döküldü... Karamanlılar çerisinden Varsak, Tatar ve Türkmenden sayısız kişiler toprağa düştü... Karaman Beyi takımlarını, ağırlıklarını bırakıp kaçtı."

 Bu sırada Eskişehir ve Bilecik taraflarında ayaklanma hazırlıkları içinde bulunan kardeşleri İbrahim ve Halil'i yakalattırdı ve boğdurdu.

 O zamana kadar devlet göreneğine göre beylerbeylikleri ve sancak beylikleri hükümdarın kardeşlerine veya oğullarına verilmekteydi. Fakat Murat Bey kardeşlerini boğdurduğu ve çocukları da çok küçük yaşta olduğu için hanedan dışı atamalar yapmak zorunda kaldı: Lala Şahin Paşa beylerbeyi unvanı ile ordu komutanı; Bursa Kadısı Cendereli (Çandarlı) Kara Halil Hayreddin'i de "kadı-asker" olarak atadı.

Savcı Bey İsyanı(top)

 I. Murat bu seferde iken "taht vekili" olan oğlu Savcı Bey bir şehzade ayaklanması başlattı. Gerçekte bu Osmanlı şehzadesinin ayaklanması İstanbul'da Bizans İmparatorluğu için imparator adaylari arasındaki taht kavgalarının bir uzantısı idi. I. Murat 1373de yanına vasal hükümdar olan Bizans İmparatoru V. Yannis Palaiologos ile birlikte bir Anadolu seferine çıkmıştı. Konstantinopolis'deki büyük oğlu Andronikos küçük kardeşi Manuel ile taht için rekabet halinde idi.

 

 Babasının başkentten ayrılmasından istifade eden Andronikos bir komplo yapıp imparatorluğunu ilan etti. Bu ayaklanma eylemine her nedense daha 14 yaşında olan Osmanlı şehzadesi Savcı Bey de katılıp Rumeli'de babası I. Murat yerine hükümdar olduğunu ilan edip kendi adına hutbe okuttu. I. Murat, komutası altındaki Osmanlı güçleri ile hemen Rumeli'ye geçti. Şehzade Savcı Bey ve Bizanslı gaspçı Andronikos'un komutası altında bulunan birliklerle İstanbul yakınlarında "Apikridium" mevkinde bir çarpışma yapıldı ve I. Murat idaresindeki ordu Savcı Bey ve Andronikos'un ordusunu dağıttı. Savcı Bey Dimetoka'ya kaçtı ve orada yakalandı. Babası Savcı Bey isyanından çok etkilendiği için, önce onun gözlerine mil çektirme cezası uygulattı.

 

 Feridun Bey Münşeati terimiyle Savcı Bey "nur-ı basıradan mechur (görme ışığından yoksun)" edildi. Aynı ceza Bizans İmparatoru V. Yannis tarafından asi oğluna da uygulandı. Fakat tarihçiler Bizans İmparatoru'nun bu cezayı daha hafif bir şekilde uygulayıp oğlunun gözlerine kızgın sirke döktürüp yarı kör ettirildiğini bildirirler. I. Murat oğlunu kör ettirdikten sonra öfkesini yenemeyip sonradan Bursa'da bulunan Savcı Bey'i boğdurarak idam ettirdi. Bursa dolaylarında başlayıp orada biten Savcı Bey öyküsü sonradan şiir ve romanlara konu olmuş bir trajik vaka oldu.

Anadolu'da Alınan Yerler(top)

 Elli yaşında iken 1376'da I. Murat Bursa'ya döndü ve savaşsız geçen 5 yılı orada sarayında geçirdi.

 1381'de oğlu Yıldırım Bayezid ile Germiyanoğulları Beyi Süleyman Şah'ın kızı Devlet Hatun ile evlendirdi. Germiyanoğulları çeyiz olarak Kütahya, Simav, Tavşanlı, Emet kentlerini Osmanlılara verdiler ve Süleyman Şah Kula'ya çekildi. Bursa'da yapılan görkemli düğüne konuk olan Hamitoğulları Beyi Hüseyin Bey ve elçisiyle görüşen I. Murat 80 bin altın karşılığında Akşehir, Yalvaç, Beyşehir, Seydişehir, Karaağaç, Eğirdir ve Isparta'yı satın aldı. Bu siyaset sonucu Osmanlı kısa zamanda Karamanoğulları ile karşı karşıya geldi.

 Böylece I. Murat "Sultan" sanısıyla anılması gerektiren bir güce ulaşıyordu.

Balkanlarda Alınan Yerler(top)

 I. Murat saltanatının 1381'i izleyen yıllarında Anadolu beyliklerinden Candaroğulları'nı içten zayıflatmayı ve Akdeniz'de güçlü Venedik devleti ile barışık kalmayı güden bir strateji uygularken Balkan sınırlarındaki akıncı beylerini ve ordu komutanlarını Balkan fethine devamla görevlendirdi.

 Gazi Evrenos Bey idaresindeki akıncı kolu daha önce kaybedilen Gümülcine'yi eline geçirdikten sonra Batı Trakya ve Makedonya'ya yöneldi. Balaban Bey Sofya'yı, Yahşi Bey Niş'i ele geçirdi. Akıncılar Vardar ve Struma nehirlerinin vadilerini takip ettiler ve hemen sonra Vezir Çandarlı Hayreddin Paşa ise Batı Trakya'da Kavala, Drama, Zihne, Serez ve Bizans'in ikinci büyük şehri olan Selanik'i aldı. Kara Timurtaş Paşa İştip, Manastır ve Hayreddin Paşa Ohri'yi ele geçirip Arnavut sorunlarına müdahale edilmeye başlandı. Buralara Anadolu'dan yeni göçmen Türkmenler nakil edilerek Balkanların Türkleşmesi konusuna da eğilindi.

 

Karamanoğulları ile İlişkiler(top)

  I. Murat 60 yaşını Bursa'da geçirmekte iken bu sefer de damadı Karamanlı Alâeddin Bey'le uğraşmak zorunda kaldı. Alâeddin Bey 1386'da Osmanlı sınırlarını çiğneyip Osmanlı idaresine 1381'de geçen Beyşehir'e saldırdı. Bunun üzerine I. Murat büyük bir ordu ile Karamanlı merkezi Konya üzerine yürüdü. Alâeddin Bey'in af dilemesini ve barış önerilerini kabul etmedi.

 

 Osmanlı ve Karamanlı orduları Konya şehri yakınlarında bir çarpışmaya giriştiler. Alâeddin Bey yenildi ve Konya kalesine kapandı. Fakat Osmanlı ordusu kaleyi kuşatıp çok geçmeden alıp kenti fethettiler. I. Murat'ın kızı ve Alâeddin Bey'in karısı Nefise Melek Hatun babası huzuruna çıkıp kocasının affını diledi. Oğluna karşı çok haşin davranmış olan I. Murat, damadına karşı çok bağışlayıcı davrandı ve onun hayatını bağışlayıp Bursa'ya döndü.

Balkanlardaki Gelişmeler,  Kosova Meydan Muharebesi ve Ölümü

 Osmanlı devlet idaresi bu sırada önemli bir değişme geçirdi. Çandarlı Hayreddin Paşa hastalanarak 22 Ocak 1387'da öldü ve yerine vezirliğe oğlu Çandarlı Ali Paşa atandı. O zamana kadar tek bir vezir varken, Karaman seferinden sonra bu seferde çok gayreti görülen Kara Timurtaş Paşa'ya da vezir payesi verildi. Böylece Çandarlı Ali Paşa da vezir-i azam payesini aldı.

 1388'de Balkanlarda yeni bir gaile ortaya çıktı. O zamana kadar vasal devlet hükümdarı olan Sırp Despotu Lazar ve Bosna Kralı Tvrtko, Hırvat prensleri ile Arnavutluk prensleri arasında bir Hıristiyan bağdaşıklık cephesi kurdular. Amaçları yeni bir Haçlı Ordusu kurup, Osmanlı Devleti'ni Balkanlardan çıkarmaktı. Bu cephenin kurduğu ordunun ilk başarısı 1388 Ploşnik'te küçük bir Osmanlı akıncı birliğini bozguna uğratmak oldu. Bundan cesaret alan Macarlar, Ulahlar ve hatta bir Osmanlı uyruğu konumlu Bulgarlar da bu cepheye katıldı.

 1389'da yeni Vezir-i Azam unvanlı Çandarlı Ali Paşa komutasında 30 bin kişilik bir kuvvet ile Rumeli'de sefere başladı. Bu kuvvet başarılar elde edip Tırnova ve Sumnu'yu aldı. Bu sırada I. Murat Anadolu'da beylerden ve ahaliden yeni bir ordu kurmakla meşgul olmakta idi ve çok gecmeden Rumeli'den de yeni takviye alan bu ordusu ile Bulgaristan'a girdi. Bunun üzerine Bulgar Kralı Şişman Hristiyan bağdaşıklıkdan ayrılıp teslim oldu. Ordunun bir kısmı Tuna boylarına yönelip stratejik Niğbolu ve Silistre kalelerini ele geçirdi. Haziran sonuna doğru büyük Osmanlı ordusu Kratova'da toplanmaya başladı ve burada I. Murat başkanlığında bir harp meclis kurulup bağdaşıklık ordusu üzerine yürüme kararı verildi. Şehzade Beyazid, Şehzade Yakup ve diğer deneyimli komutanlara görev belirtilerek bir muharebe planı hazırlandı.

 28 Haziran 1389'da Haçlı Ordusu ile Osmanlı ordusu Üsküp'ün kuzeyinde Kosova Ovası'nda büyük bir meydan muharebesine giriştiler. I. Kosova Savaşı olarak adlandırılan bu muharebede Osmanlı ordusu ile Hristiyan Sırp, Bosna, Eflak, Macar ve Hırvat bağdaşıklık ordusu sekiz saat süren bir çarpışmaya giriştiler. Hıristiyan ordusu sonunda büyük bir bozguna uğradı. Muharebe bittikten sonra veya muharebe sırasında I. Murat, Sırp Miloš Obilić tarafından hançerlenerek şehid edildi. Böylece I. Murat harp sırasında öldürülen tek Osmanlı Sultanı oldu.

 Bir ölüm kalım savaşı haline girmiş olan çarpışma ve hükümdara suikast olayı Türk/Osmanlı ve yabancı kaynaklarda çok farklı şekillerde anlatılır:

 

•  Birçok Türkçe kaynakta I. Murat geleneksel olarak savaş alanının dolaşırken Sırp Despotu Lazar'ın damadı olan yaralı Milos'un hançerine hedef olmuş; otağına götürülmüş; ama kurtarılamayarak ölmüştür.
  Feridun Bey Münşeat adlı eserinde Miloş'un Müslüman olmak istediği nedeniyle I. Murat'a yaklaşıp yeninde sakladığı hançerle onu kalbinden vurduğunu bildirir.

 

•  Dimitri Kantemir ise tarihinde  I. Murat'ın Kosova savaş meydanını gezerken yerdeki ölülerin çoğunun tüysüz delikanlılar olmasının nedenini sorduğunu; vezirin kendisine Padişahım zaten zafer bundan dolayı bizim olmuştur dediğini; I. Murat'ın ise bu harp meydanında öldürüldüğü hakkında önceki gece gördüğü bir rüyayı anlatmaya başladığını; bu sırada civarda yaralı bulunan bir Hristiyan askerin bu konuşan kişilerin padişah ve veziri olduğunu anlayıp onlara hücum edip I. Murat'ın karnına hançerini sapladığını nakleder.

 

•  Yabancı kaynaklardan özellikle Sırp anlatımlarına göre, ise bir Sırp asılzadesi olan Milos'un görüşme talep ettiği; bunun kabul edilip serbestçe maiyeti ile birlikte I. Murat'ın otağında huzuruna çıktığı ve onun üzerine atılıp onu hançerleyip öldürdüğü yazılır.

 

•  Bu olayla ilgili elde bulunan zamanına ait tek bir yazılı belge ise, Bosna Kralı I. Tvrtko'nun Floransa Senatosu'na gönderdiği 20 Ekim 1389 tarihli bir mektuptur. Bu mektuba göre muhaberenin başlarında Sırp ağır süvarilerinin bir hücumunda 12 kişilik bir grup Osmanlı ordusunu yarmayı başarmış ve bu 12 soylu süvariden biri I. Murat'ı öldürmüştür.

 Bu kaynak karışıklığı dolayısıyla hala gizemini koruyan bu suikast olayı nasıl olursa olsun, Şehzade Beyazid'in muharebe sahasından çağrılıp otağda Sultan ilan edilip kendisine biat edilmesi; yakalanıp esir düşen Sırp Despotu Lazar'ın ve yakınlarının '"mukabeleyi-misil" olarak öldürülmesi I. Murat'ın muharebe tam olarak bitmeden bir suikasta uğradığını açıkça göstermektedir.

 I. Murat'ın cenazesi, saltanat savı güder gerekçesiyle Kosova'da yeni padişah I. Bayezid emriyle boğularak öldürülen oğlu Yakup Bey'in cenazesiyle birlikte Bursa'ya getirildi ve Çekirge'deki türbesine gömüldü. Cenazenin sağlıkla nakli için, iç organları otağının bulduğu yerde Kosova'da defnedilmiştir. Türkler ve İslam dünyasında I. Murat'a Hüdavendigar lakabı ile kutsallık derecesinde saygı beslenmesine başlanmıştır. Böylece Kosova'da hala bulunan iç organlarının defnedildiği yer "Meşhed-i Hüdavendigar" adı ile ve Çekirge'de bulunan I. Murat türbesi birer ziyaretgah olmuştur.

Orhan Gazi
2. Osmanlı Padişahı
Lakapları:	Gazi Bey
Tam Adı:	Gazi Orhan Bey, Orhan bin Osman
Hüküm Süresi:	1326 - 1359 (33 Sene)
Sonra Gelen:	I. Murat
Biyografi
Eş(ler)i:	Asporça Hatun Nilüfer Hatun Theodora Hatun Eftandise Hatun
Çocukları:	Süleyman Paşa I. Murat Şehzade İbrahim Şehzade Halil Şehzade Sultan Şehzade Kasım Şehzade Eyüp Fatma Hatun Hatice Hatun
Babası:	Osman Gazi
Annesi:	Malhun Hatun
Doğum:	1281 Söğüt
Ölüm:	1362 (80-81 yaşlarında) Bursa
Defin:	Gümüşlü Kümbet, Bursa Orhan Gazi Türbesi
Dini:	İslam
İmza:

 Orhan Bey, Osmanlı Devleti'nin 2. padişahıdır. Osmanlı Devleti olarak Orhan Gazi döneminde duyurulmaya başlanmıştır. Devrindeki önemli ilim adamları ile yaptığı istişareler ve onların tecrübelerinin de yardımıyla kısa sürede büyük bir şöhrete kavuşmuştur. Kendisi tam bir askeri dehadır.

Orhan Gazi(top)

 Orhan Bey 1281 yılında Söğüt'te dünyaya gözlerini açtı. Sarışın, uzun boylu ve mavi gözlü, halk tarafından çok sevilen, ulemaya saygılı, merhametli bir hükümdar olarak tanımlanır. Sık sık halkın arasına karıştığı, ve dertlerini dinlediği söylenir. Babası Osman Gazi'nin vefatı üzerine 1326'te bey olmuştur. Orhan Bey'e Şücaeddin, "İhtiyareddin" ve "Seyfeddin" unvanları verilmiştir. Ölüm tarihini 1359, 1360, 1361 ve 1362 gösteren kaynaklar da vardır.

Beyliği(top)

 Osmanoğullarının içinde en uzun ömürlü olanı Orhan Bey'in gençliği ve çocukluğu bilinmemektedir. Nasıl eğitildiği, nasıl yetiştiği hatta okur-yazar olup olmadığı dahi bilinmemektedir. Osmanlı tarihinde adının ilk geçmesi 1298 yılında Nilüfer Hatun (Yarhisar kalesinin tekfurunun kızı) ile evlenmesi sayesinde olmuştur. 1300 yılında Köprühisar'ın fethi ile birlikte Karacahisar uçbeyliği kendisine verilmiştir. Osman Gazi, Orhan Gazi'ye Emir-i Kebir (Beylerbeyi) rütbesi ile beylik ordusuna komutan olarak atamış ve bundan sonraki tüm askeri eylemlere katılmıştır.

 

 Bu yüzden Orhan Gazi çok yüksek bir askeri zekaya sahiptir. Beyliğin başına Osman Gazi'nin sağlığında mı yoksa öldüğünde mi geçtiği tartışmalıdır. Adına ilk parayı 1324 yılının şubat ayında bastırmıştır. Osmanlı'da ilk tapu senedi yine Orhan Gazi döneminde verilmiştir. Şeyh İzzeddin İsmail'e Sakarya Akova'daki Çalıca ve Şehler Köyü vakıf tapusunu vermiştir. Bey olduktan sonra kendisine "Şücaeddin", "İhtiyareddin" ve "Seyfeddin" ünvanları verilmiştir. Adına ilk tuğra çekilen Osmanlı Sultanıdır.

Fetihleri(top)

 Orhan Bey'in ilk yılları Anadolu'daki fetihler ile geçmiştir. Orhan Bey'de diğer tüm Anadolu Beylikleri gibi İran'da kurulu olan İlhanlılar Devleti'ne yıllık vergi vermeyi ihmal etmemiştir. Diğer yandan Bizans tarafına sürekli yaptığı fetihlerle Osmanlı Devleti sürekli güç kazanmıştır. Mudanya'yı fethederek devleti marmara denizi kıyısına kadar ulaştırmıştır. Kendine adına 1323 yılında Gebze'de cami yaptırmıştır. Orhan Gazi döneminde fethedilen yerlerden bazıları Yalova, Akyazı, Mudurnu, Pazaryeri (Ermenipazarı), Sapanca (Ayangölü), Kandıra, Samandra fetihleri yapılmıştır.

 

 1326'da hedef, bölgenin en büyük merkezi olan ve yıllardır abluka altında tutulan Bursa kenti olmuştur. Önce Orhaneli (o zaman Atranos) kalesi alınmış ve yıkılmış; sonra Bursa hisarını kuşatmak üzere Pınarbaşı mevkiinde karargah kurulmuştur. Fakat Köse Mihal Bey'in diplomatik çabaları sonucu kale muhafızı Evranos kaleyi savaşsız teslim etmiştir. Köse Mihal Bey ve Evranos Bey'in Müslüman olup Orhan Bey'in hizmetinde akıncı beyleri olarak görev yapmaları ve bu misyonu kendi soydaşlarına devretmeleri Osmanlılık kimliği yaratma siyasetinin ilk başarılı sonuçlarıdır. Bir vekayiname Bursa alınışını 2 Cemazievvel 726 (6 Nisan 1326) olarak vermektedir. Fakat elde bulunan bazı, Orhan Gazi adına Bursa'da basılı olduğu gösterilen akçe sikkeleri daha önceki tarihleri göstermektedir. Genel olarak Osmanlı tarihçiler Bursa'nın alınması ile Orhan Gazi tarafından başkent yapıldığını bildirirler.

Rumeli'ye Geçiş(top)

 Orhan Bey'in hükümdarlığının son döneminde yeni bir strateji ortaya çıkmıştır. Bu strateji Bizans'a yardım etme vesilesiyle Rumeli'ye Osmanlı askeri gönderilmesi ile başlayıp; Osmanlıların ve Türklerin Rumeli'de toprak edinip şehirlere de yerleşmesi ve yeni bir küffar elinden toprak fethetme sürecinin (sonucunda ta orta Avrupa'ya uzanacak olan sürecin) başlaması ile devam etmiştir

 Orhan Bey'in Bizans'a yardım etmesi, bir iç isyan sonrası imparatorluk tahtına geçen VI. Yannis Kantakuzenos'la kurulan yakın ilişkilerle başlamıştır. 1344'de Bizans İmparatoru zor bir durumda bulunuyordu. Selanik'teki valisi olan Yannis Apocausus duruma hakim olamamış ve bağnaz fanatik'ler (Selanikli Zealotlar) olarak anılan bir parti tekrar idareyi eline almıştı. Sırp Kralı IV. Stefan Duşan tekrar Bizans aleyhine dönmüş ve tüm Makedonya'yı istila etmek niyetiyle Serez kalesini kuşatma altına almıştı.

 

 Anadolu'da müttefiki olan ve daha önce askerî yardım sağlayan Aydınoğlu Umur Bey'in donanması Papa'nın kurduğu Lig müttefikleri donanması tarafından İzmir'de yakılmış ve İzmir Papalık Devleti müttefiklerinin işgali altına alınmıştı. Saruhanoğulları Beyliği asker sağlayabilecek durumda idi; ama bu kuvvetin hem Selanik hem de Sırp Kralına karşı bir askerî sefer için yeterli olmayacağı gayet açıktı. Onun için 1345'in ilk aylarında VI. Yannis Kantakuzenos Orhan Bey'le yakın ilişkiler kurmak için temaslara başlamıştır.

 

 Kendisi tarih yazarı da olan Kantakuzenos bu evlilik hakkında kitabında bir bölüm ayırmıştır. Buna göre Kantekuzanos biraz Türkçe öğrenmiş; iki hükümdar birbirleri ile yakın şahsi bağlantı kurmuşlar ve Orhan Bey'le şahsi görüşmeleri sırasında birbirinden güzel üç kızını da Orhan Bey'le tanıştırmıştır. İkinci kızı olan Teodora'yı Orhan Bey ile evlendirmek için anlaşmışlardır. 1346'da Orhan Bey'i düğün yeri olan Silivri'ye (Salymbria'ya) getirmesi için 30 gemilik Bizans donanması kullanılmış ve 3 gün 3 gece süren düğünden sonra aynı filo Orhan Bey'i ve maiyetini geri götürmüştür. Ertesi yıl Orhan Bey yeni karısı Teodora ile bu sefer Üsküdar'da kayınbabası ile buluşmuştur.

Yenilikleri(top)

Devlet Alanında(top)

 Orhan Bey Osmanlı Beyliği'ni yeni yasalar ve düzenlemeler sayesinde devlet yapmıştır. İlk kez vezir ataması bu dönemde yapılmıştır. İlk kadı ve subaşı atamaları bu dönemde yapılmıştır. Sancaklara kadılar gönderilmiştir. Divan Örgütü kurulmuştur. Vakıf sistemi, adli teşkilat kurulmuştur.

Askerlik Alanında(top)

 Yaya ve müsellem olarak ilk düzenli Osmanlı ordusu kurulmuştur. İlk donanma çalışmaları yapılmıştır ve Osmanlı Devleti gücüne güç katmıştır.

Ticaret ve Ekonomi Alanında(top)

 Orhan Gazi, babası Osman Gazi'nin 699/1300 yılı civarında Eskişehir'de çıkardığı ilk Bac kanunundan sonra, Bursa'da Osmanlılar'ın en eski ticarî kanunu olan 21 maddelik ilk İhtisab Kanunnamesini çıkarmıştır. Sonraki İhtisab kanunnamelerinde yer alan bazı maddelerin nüvesini de içeren bu küçük kanunnamede, Bursa'daki ehl-i hirfet ve dükkânların ödeyeceği Bac miktarlarını belirleyen maddelerin yanı sıra, ilk defa şarap satıcıları, kalaycılar ve hamam işletmecilerinin işletim ve üretim standardını tespite yönelik birtakım kriterlere de yer verilmiştir. Kanunnamede genel çerçevede Osman Gazi'nin Bac kanununda belirlediği 2 akça bac bedeli korunmuş; "kilinder", "lidre" (libre) gibi ölçü birimlerinin o dönemdeki varlığı ve Orhan Bey zamanında Bursa'daki esnafın hangi sınıflardan ibaret olduğu da önemli birer tarihî veri olarak ortaya konulmuştur.

 

Son Yılları ve Ölümü(top)

 Orhan Gazi, son yıllarında Osmanlı Devleti'nin idaresini, oğlu şehzade Murat`a bırakarak hayatını Bursa'da geçirmiştir.

 Ölüm nedeni ve yılı hakkında tarihçiler arasında ihtilaf bulunmaktadır. Zamanının tarihçisi olan Âşıkpaşazâde, Orhan Bey'in Süleyman Bey'le aynı yılda, 1358'de, öldüğünü yazmaktadır Bazı tarihçiler 1360 yılında 79 yaşında iken vefat ettiğini bildirirler ve diğerleri ise ölümünün 1362'de olduğunu belirtir.

 Orhan Bey, Bursa'da, Gümüşlü Kümbet'te babasının türbesine gömülmüştür.

I. Osman - Osman Gazi
1. Osmanlı Padişahı
Lakapları:	Gazi Bey
Tam Adı:	Gazi Osman Bey
Hüküm Süresi:	17 Ocak 1299 – 29 Temmuz 1326 (27 Sene)
Sonra Gelen:	Orhan Gazi
Biyografi
Eş(ler)i:	Malhun Hatun
Çocukları:	Orhan Bey Pazarlı Bey Çoban Bey Hamid Bey Alaeddin Bey Melik Bey Savcı Bey Fatma Hatun
Babası:	Ertuğrul Gazi
Annesi:	Halime (Haime) Hanım
Doğum:	1258 Söğüt
Ölüm:	1 Ağustos 1326 Bursa
Defin:	1326 Bursa
Dini:	İslam

 Osman Bey Osmanlı Devleti'nin ve Osmanlı Hanedanı'nın kurucusu ve başlangıcıdır. Beyliğin kurucusu olduğu için devletin adı Osmanlı Devleti olmuştur. Kendisinin diğer isimleri olan Kara Osman, Fahruddin ve Mu'inüddin kullanılan isimlerindendir.

Osman Gazi(top)

 Osman Bey 1258 yılında Söğüt'te yada Osmancık'ta dünyaya gözlerini açtı. Babası Ertuğrul Gazi annesi Halime Hatun'dur. Ertuğrul Gazi'nin 3 oğlundan biridir. 23 yaşında babasının yerine geçen Osman Bey sırasıyla önce Kastamonu'daki Çobanoğulları'na sonra da Kütahya'daki Germiyanoğulları'na bağlıydı. Onlar da Selçuklu Devleti'ne bağlıydılar. 1280 yılında Selçuklu vezirlerinden Ömer Abdülaziz Bey'in kızı Mâl Hatun ile evlenir. 1289 yılına doğru Şeyh Edebali'nin kızı Rabia Bâlâ Hatun ile evlenince nüfuzu daha fazla ve kudreti de artmış oldu.

Beyliği(top)

 1281 yılında babası Ertuğrul Gazi vefat edince beyliğin başına geçti. Bir görüşe göre Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Mesud'un 1284 yılında Söğüt ve çevresini Osman Gazi'ye verirken yanında hediye olarak ak sancak, tuğ ve mehterhane vererek kendisine uç beyi yapmıştır. Koyunhisar kalesini fethetmesi ve Dursun Fakih'e adına hutbe okutturması beyliğinin bağımsızlığının ilanı niteliğindedir.

Fetihleri(top)

 Osman Gazi'nin bizans şehirlerini birer fethetmesi üzerine biizanslılar Osman Gazi'yi öldürmek için pusu kurdular. Bizanslıları kendi oyununa düşürerek pusu Kuran-ı Kerim Osman Gazi bizansa bir darbe daha vurarak beyliğinin hızla büyümesi yolunda Yarhisar ve Bilecik'i fethetti. Beyliğinin merkezini Bilecik'e taşıdı. Fitne çıkaran Yarhisar tekfurunun kızı Nilüfer'i (Holofura'yı) oğlu Orhan Bey ile evlendirdi.

Beyliği Ele Geçirmesi(top)

 Bazı anlatımlara göre Ertuğrul Gazi öldükten sonra amcası Dündar Gazi ile birlikte taht savaşına girmiştir. Dündar Beyi'i aşiretin ileri gelenleri desteklemekteydi. Osman Gazi'yi ise genç yiğitler ise desteklemekteydi. Bu çatışmanın ne kadar sürdüğü bilinmemekle birlikte Osman Gazi üstün gelmiş ve düşmana yapılan seferlere karşı çıktığı bahanesiyle Dündar Gazi'yi bir ok atımı ile öldürerek beyliğin başına geçmiştir.

 Diğer bir anlatıma göre Gündüz Alp onu yakalayıp Selçuklu sultanına göndermiştir. Selçuklu sultanı Osman Gazi'nin terbiyesini ve yetişmesini beğenir. Selçuklu sultanı onu el ve onay alması için Hacı Bektaş-ı Veli'ye göndermiştir. Hacı Bektaş-ı Veli onu çok büyük bir misafirperverlikle karşılamış kendi başındaki tülbentini adeta taç giydirir gibi tekbir ve dualar ile Osman Gazi'nin başına sarmıştır. Hacı Bektaş-ı Veli Selçuklu sultanına hitaben yazdığı mektupta Osman Gazi'ye methiyeler yazmış ve övmüştür.

 Selçuklu sultanının mektubu okuduktan sonra "Buna yüce bir mansıp veresüz" dediği bilinir. Osman Bey Söğüt'e döndüğünde Sultan ona tuğ, tablhane, altın başlı sancka gönderip onu ödüllenmiştir. Bazı tarihçiler Osman Bey ile Dündar Gazi arasında hiçbir çatışma olmamış gibi göstermektedir. Bunun sebebi Dündar Bey'in bir savaşta ölmüş olması ihtimalidir ki bu ihtimal kuvvetlidir. Yine bazı muharebeciler Gündüz Alp'inde Domaniç Muharebesi'nde şehit olduğunu ve Osman Gazi ile hiçbir çatışma içerisine girmediğini söylemektedirler.

Toprakları(top)

 Babasından aldığı 4.800 km² toprağı 16.000 km²'ye çıkaran Osman Bey'in bugünkü haritalara göre varlıkları: Bilecik, Eskişehir merkez, Sakarya'ya bağlı Geyve, Akyazı ve Hendek, Kütahya-Domaniç ve Bursa ilinin Mudanya, Yenişehir ve İnegöl ilçelerini kapsıyordu.

Devrin Alimleri(top)

 Osman Gazi devrindeki önemli ilim adamlarını hatırlatmakta yarar var; Mevlana, Şeyh Edebali, Dursun Fakih, Hattab bin Ebi Kasım Karahisari, Şeyh Muhlis Baba, Şeyh Aşık Paşa, Şeyh Ulvan Çelebi, Şeyh Hasan Çelebi ve Baba İlyas...